14 września

14 września jest 257. (w latach przestępnych 258.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 108 dni.

[edytuj] Święta

• imieniny obchodzą: Albert, Bernard, Jan, Kornel, Korneli, Korneliusz, Materna, Maternus, Racigniew, Radomira, Roksana, Salustia, Siemomysł, Szymon i Wiktor.
• Kościoły chrześcijańskie - Święto Podwyższenia Krzyża Świętego
• Nikaragua - Rocznica bitwy pod San Jacinto
• Warmia i Mazury - Święto Buraka i Ziemniaka

[edytuj] Wspomnienia i święta Kościoła katolickiego

• Święto Podwyższenia Krzyża Świętego

[edytuj] Urodzili się

• 1580 - Francisco de Quevedo y Villegas, hiszpański pisarz (zm. 1645)
• 1737 - Michael Haydn, austriacki kompozytor (zm. 1806)
• 1750 - (lub 4 września) Friedrich von Buxhoeveden, rosyjski generał, uczestnik wojen napoleońskich (zm. 1811)
• 1769 - Alexander von Humboldt, niemiecki przyrodnik, podróżnik (zm. 1859)
• 1817 - Theodor Storm, niemiecki pisarz (zm. 1888)
• 1848 - Filippo Camassei, włoski duchowny katolicki, kardynał, łaciński Patriarcha Jerozolimy (zm. 1921)
• 1849 - Iwan Pawłow, rosyjski fizjolog, laureat Nagrody Nobla (zm. 1936)
• 1859 - Tadeusz Zieliński, polski filolog klasyczny (zm. 1944)
• 1859 - Jānis Čakste, łotewski polityk, prezydent Łotwy (zm. 1927)
• 1862 - Zofia Stankiewicz, polska malarka, graficzka (zm. 1955)
• 1869 - Franciszek Bardel, polski prawnik, adwokat, minister rolnictwa i dóbr państwowych (zm. 1941)
• 1886 - Stanley Ketchel, amerykański bokser pochodzenia polskiego (zm. 1910)
• 1886 - Jan Masaryk, czeski polityk, minister spraw zagranicznych (zm. 1948)
• 1888 - Jan Samsonowicz, polski geolog, profesor Uniwersytetu Lwowskiego i Warszawskiego (zm. 1959)
• 1890 - Jadwiga Halina Gallowa, polska aktorka, reżyserka teatralna (zm. 1974)
• 1898 - Hal Wallis, amerykański producent filmowy (zm. 1986)
• 1901 - Andriej Własow, radziecki generał, założyciel Rosyjskiej Armii Wyzwoleńczej (zm. 1946)
• 1903 - Maria Żabczyńska, polska aktorka (zm. 1981)
• 1904 - Eugeniusz Rawski, polski aktor (zm. 1975)
• 1906 - Bronisław Brok, polski poeta, autor tekstów piosenek, aktor, reżyser filmowy (zm. 1975)
• 1908 - Aleksander Kowalski, polski działacz komunistyczny, poseł na Sejm PRL (zm. 1951)
• 1910 - Rolf Liebermann, francuski kompozytor (zm. 1999)
• 1913 - Jacobo Arbenz Guzmán, gwatemalski polityk, prezydent Gwatemali (zm. 1971)
• 1913 - Jan Szczepański, polski socjolog, pisarz (zm. 2004)
• 1914 - Pietro Germi, włoski reżyser filmowy, aktor (zm. 1974)
• 1914 - Michał Spisak, polski kompozytor (zm. 1965)
• 1916 - Augustyn Jankowski, polski biblista, opat klasztoru benedyktynów w Tyńcu (zm. 2005)
• 1918 - Krystyna Dobrowolska, polska reżyserka filmowa (zm. 2001)
• 1918 - Kazimierz Iwiński, polski aktor
• 1918 - Andrzej Kruczyński, polski aktor (zm. 2008)
• 1918 - Cachao López, kubański muzyk, pionier mambo (zm. 2008)
• 1920 - Lawrence Klein, amerykański ekonomista, laureat Nagrody Nobla
• 1924 - Zdzisław Umiński, polski pisarz
• 1925 - Wiktor Zin, polski architekt, rysownik, profesor Politechniki Krakowskiej (zm. 2007)
• 1926 - Michel Butor, francuski pisarz
• 1927 - Edmund Casimir Szoka, amerykański duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Detroit
• 1927 - Barbara Zmysłowska, polska sanitariuszka, żołnierz AK, uczestniczka powstania warszawskiego (zm. 1944)
• 1928 - Günther Landgraf, niemiecki fizyk (zm. 2006)
• 1929 - Stanisław Grabowski, polski reżyser filmów dokumentalnych, pedagog (zm. 2000)
• 1930 - Jerzy Bereś, polski rzeźbiarz, plastyk
• 1934 - Andrzej Kozak, polski aktor
• 1935 - Fujio Akatsuka, japoński twórca mang komicznych (zm. 2008)
• 1935 - Henryk Kurta, polski dziennikarz, pisarz
• 1936 - Ferid Murad, amerykański farmakolog, laureat Nagroda Nobla
• 1938 - Marcin Stajewski, polski scenograf
• 1945 - Jerzy Zelnik, polski aktor
• 1947 - Sam Neill, nowozelandzki aktor
• 1947 - Jerzy Popiełuszko, polski duchowny ktolicki, kapelan Solidarności (zm. 1984)
• 1948 - Robert Taylor, amerykański lekkoatleta, sprinter (zm. 2007)
• 1949 - Fred Smith, amerykański gitarzysta zespołu MC5 (zm. 1994)
• 1950 - Paul Kossoff, brytyjski gitarzysta zespołu Free (zm. 1976)
• 1951 - Jacek Żuk-Żukowski, polski operator filmowy
• 1952 - Zbigniew Kotecki, polski reżyser i operator filmów animowanych
• 1954 - Renata Berger, polska aktorka
• 1954 - Maria Kowalik, polska aktorka
• 1955 - Waldemar Głuchowski, polski aktor
• 1956 - Kostas Karamanlis, grecki polityk, premier Grecji
• 1958 - John Herrington, amerykański astronauta
• 1959 - Mary Crosby, amerykańska aktorka
• 1959 - Morten Harket, norweski wokalista zespołu A-ha
• 1960 - Anthony Addabbo, amerykański aktor, model
• 1965 - Małgorzata Hajewska-Krzysztofik, polska aktorka
• 1965 - Dmitrij Miedwiediew, rosyjski prawnik, polityk, prezydent Rosji
• 1965 - Lawon Wolski, białoruski wokalista zespołu N.R.M.
• 1967 - Waldemar Narloch, polski filozof
• 1968 - Michelle Stafford, amerykańska aktorka
• 1974 - Hicham El Guerrouj, marokański lekkoatleta, biegacz, mistrz świata, mistrz olimpijski
• 1976 - Agustín Calleri, argentyński tenisista
• 1979 - Ivica Olić, chorwacki piłkarz, reprezentant Chorwacji
• 1979 - Jesse Marunde, amerykański strongman (zm. 2007)
• 1980 - Ayo, niemiecka piosenkarka pochodzenia nigeryjsko-romskiego
• 1981 - Miyavi, japoński piosenkarz, aktor
• 1982 - Sunrise Adams, amerykańska aktorka erotyczna
• 1983 - Amy Winehouse, angielska wokalistka
• 1986 - Ivo Iličević, chorwacki piłkarz
• 1988 - Georgina Tarasiuk, polska piosenkarka
• 1996 - Marcin Jasionowski, cudowny człowiek

[edytuj] Zmarli

•      9 p.n.e. - Druzus Starszy, rzymski wódz, pasierb cesarza Augusta (ur. 38 p.n.e.)
•     23 - Druzus Młodszy, rzymski wódz (ur. 13 p.n.e.)
•   407 - Jan Chryzostom, święty, patriarcha Konstantynopola (ur. ok. 350)
•   775 - Konstantyn V Kopronim, cesarz bizantyjski (ur. ok. 718)
•   891 - Stefan VI, papież (ur. ?)
• 1321 - (lub 13 września) Dante Alighieri, włoski poeta (ur. 1265)
• 1523 - Hadrian VI, papież (ur. 1459)
• 1605 - Jan Tarnowski, polski duchowny katolicki, arcybiskup gnieźnieński, prymas Polski (ur. 1550)
• 1638 - John Harvard, amerykański duchowny, założyciel Uniwersytetu Harvarda (ur. 1607)
• 1712 - Giovanni Cassini, włoski astronom (ur. 1625)
• 1821 - Stanisław Kostka Potocki, polski polityk, pisarz, historyk, prezes Rady Stanu i Rady Ministrów Księstwa Warszawskiego, prezes Senatu Królestwa Polskiego (ur. 1755)
• 1836 - Aaron Burr, amerykański polityk, wiceprezydent USA (ur. 1756)
• 1851 - James Fenimore Cooper, amerykański pisarz (ur. 1789)
• 1901 - William McKinley, amerykański polityk, prezydent USA (ur. 1843)
• 1921 - Jarogniew Drwęski, polski polityk, prezydent Poznania (ur. 1875)
• 1927 - Isadora Duncan, amerykańska tancerka (ur. 1878)
• 1928 - Jan Zawidzki, polski fizyk, chemik, profesor i rektor PW, minister wyznań religijnych i oświecenia publicznego (ur. 1866)
• 1936 - Irving Thalberg, amerykański producent filmowy (ur. 1899)
• 1937 - Tomáš Garrigue Masaryk, czeski polityk, prezydent Czechosłowacji (ur. 1850)
• 1942 - Amelia Rotter-Jarnińska, polska aktorka (ur. 1879)
• 1944 - polegli w powstaniu warszawskim:
  • Alicja Czerwińska, polska łączniczka, żołnierz AK, uczestniczka powstania warszawskiego (ur. 1926)
  • Dawid Goldman, żołnierz AK, podchorąży, uczestnik powstania warszawskiego (ur. ?)
  • Jan Kozubek, żołnierz AK, porucznik, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1915)
  • Mikołaj Majewski, polski generał (ur. 1880)
  • Jerzy Niedzielski, polski żołnierz AK, podchorąży, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1924)
  • Bożenna Rażniewska, polska łączniczka, żołnierz AK, uczestniczka powstania warszawskiego (ur. 1925)
  • Irena Schirtładze, polska sanitariuszka, żołnierz AK, uczestniczka powstania warszawskiego 1928)
  • Zdzisław Wasserberger, żołnierz AK, podchorąży, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1925)
• 1959 - Maria Wojciechowska, pierwsza Dama Polski (ur. 1869)
• 1964 - Wasilij Grossman, rosyjski pisarz (ur. 1905)
• 1964 - Sergiusz Piasecki, polski pisarz (ur. 1899)
• 1966 - Gertrude Berg, amerykańska aktorka (ur. 1894)
• 1966 - Nikołaj Czerkasow, rosyjski aktor (ur. 1903)
• 1967 - Emil Chaberski, polski aktor, reżyser filmowy (ur. 1891)
• 1978 - Zenon Kosidowski, polski pisarz (ur. 1898)
• 1979 - Nur Mohammed Taraki, afgański pisarz, polityk, prezydent Afganistanu (ur. 1916)
• 1980 - Edward Kozikowski, polski pisarz (ur. 1891)
• 1982 - Beszir Dżemajel, libański polityk, prezydent Libanu (ur. 1947)
• 1982 - John Gardner, amerykański pisarz (ur. 1933)
• 1982 - Grace Kelly, amerykańska aktorka, księżna Monako (ur. 1929)
• 1984 - Janet Gaynor, amerykańska aktorka (ur. 1906)
• 1991 - Mieczysław Czechowicz, polski aktor (ur. 1930)
• 1995 - Bogusz Bilewski, polski aktor (ur. 1930)
• 1996 - Ryszard Pietruski, polski aktor (ur. 1922)
• 1999 - Leon Śliwiński, polski działacz konspiracyjny we Francji w okresie II wojny światowej, kawaler orderu Virtuti Militari (ur. 1915)
• 2000 - Mieczysław Bibrowski, polski prawnik, dziennikarz, poeta, tłumacz (ur. 1908)
• 2000 - Jerzy Giedroyc, polski publicysta, działacz emigracyjny (ur. 1906)
• 2004 - Janina Jarzynówna-Sobczak, polska tancerka, choreograf, aktorka (ur. 1915)
• 2004 - Ove Sprogøe, duński aktor (ur. 1919)
• 2005 - Vladimir Volkoff, francuski pisarz (ur. 1932)
• 2005 - Robert Wise, amerykański reżyser filmowy (ur. 1914)
• 2007 - Maria Hensel, polska etnograf (ur. 1920)
• 2007 - Stanisław Leszek Olszewski, polski działacz społeczny (ur. 1929)
• 2008 - Waldemar Świrgoń, polski działacz partyjny, sekretarz KC PZPR, dziennikarz (ur. 1953)
• 2008 - Giennadij Troszew, rosyjski generał, Bohater Federacji Rosyjskiej (ur. 1947)

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1557 - zawarto układ w Pozwolu między Polską, Litwą a zakonem inflanckim (kawalerów mieczowych) przeciwko Wielkiemu Księstwu Moskiewskiemu.
• 1900 - manewry wojskowe z udziałem cesarza Austrii Franciszka Józefa w okolicach Krosna.
• 1929 - utworzono Centrolew.
• 1944 - oddziały armii radzieckiej wraz z 1. Dywizją Piechoty LWP im. T. Kościuszki zdobywały warszawską Pragę, wypierając z niej wojska niemieckie.
• 1944 - 45. dzień powstania warszawskiego - natarcie oddziałów niemieckich na Górny Czerniaków.
• 1972 - Polska nawiązała stosunki dyplomatyczne z RFN.
• 1993 - Airbus A320 linii Lufthansa rozbił się podczas lądowania na lotnisku Warszawa-Okęcie. Zginął jeden członek załogi oraz jeden pasażer, 45 osób było rannych. [1]
• 2005 - Włodzimierz Cimoszewicz wycofał się ze startu w wyborach prezydenckich.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

• 1557 - mistrz zakonu inflanckiego Wilhelm Fürstenberg podpisał traktat pozwolski, w którym zakon zobowiązywał się do sprzyjania Litwie.
• 1752 - Imperium Brytyjskie przyjęło kalendarz gregoriański.
• 1812 - Napoleon Bonaparte wkroczył do Moskwy, rozpoczął się pożar miasta.
• 1829 - Rosja i Turcja zawarły pokój w Adrianopolu.
• 1847 - wojna amerykańsko-meksykańska: wojska USA zajęły miasto Meksyk.
• 1901 - Theodore Roosevelt został prezydentem USA.
• 1917 - Rosja została ogłoszona republiką.
• 1923 - Miguel Primo de Rivera został dyktatorem Hiszpanii
• 1930 - NSDAP pod przywództwem Adolfa Hitlera zdobyła 107 mandatów poselskich, co dało jej większość w Bundestagu.
• 1960 - państwa eksportujące ropę naftową założyły OPEC.
• 1970 - papież Paweł VI podjął decyzję o rozwiązaniu Gwardii Palatyńskiej.
• 1975 - Elisabeth Ann Seton została pierwszą amerykańską świętą, kanonizowaną przez papieża Pawła VI.
• 1981 - papież Jan Paweł II wydał encyklikę Laborem exercens.
• 1998 - papież Jan Paweł II wydał encyklikę Fides et ratio.
• 1999 - Kiribati, Nauru i Wyspy Tonga zostały nowymi członkami ONZ.
• 2000 - Juan Antonio Samaranch przestał być po 20 lat przewodniczącym Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego.
• 2000 - premiera systemu operacyjnego Windows Me.
• 2003 - mieszkańcy Szwecji odrzucili w referendum możliwość zastąpienia korony szwedzkiej wspólną europejską walutą euro.
• 2003 - mieszkańcy Estonii opowiedzieli się w referendum za przystąpieniem do Unii Europejskiej.
• 2005 - rozpoczął się Światowy Szczyt ONZ w Nowym Jorku.
• 2007 - na mocy decyzji Benedykta XVI wyrażonej w motu proprio Summorum Pontificum z 7 lipca 2007 przywrócona została możliwość sprawowania mszy św. w rycie trydenckim bez wcześniejszej zgody biskupa diecezjalnego.
• 2008 - W katastrofie lotu Aerofłot 821 w pobliżu Perm (Rosja) zginęło 88 osób.