24 września

24 września jest 267. (w latach przestępnych 268.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 98 dni.

[edytuj] Święta

• imieniny obchodzą: Amata, Gerard, Gerarda, Herman, Jaromir, Kolumba, Maria, Morzysława, Pacyfik, Pafnucy, Seweryn, Tomir, Twardomir, Uniegost oraz Marta
• Dominikana - Święto Matki Boskiej z Las Mercedes
• Gwinea Bissau - Święto Niepodległości (święto narodowe)
• Kambodża - Święto Konstytucji i Koronacji
• Republika Południowej Afryki - Dzień Dziedzictwa
• Trynidad i Tobago - Dzień Republiki
• Święto 16 Pomorskiego Pułku Artylerii w Braniewie

[edytuj] Wspomnienia i święta Kościoła katolickiego

• św. Gerard z Csanad
• św. Pacyfik z San Severino
• św. Robert Flower z Knaresborough

[edytuj] Urodzili się

•     15 - (lub 7 września) Witeliusz, cesarz rzymski (zm. 69)
• 1501 - Geronimo Cardano, włoski matematyk, filozof, astrolog, lekarz (zm. 1576)
• 1534 - Guru Ram Das, Guru Sikhów (zm. 1581)
• 1564 - William Adams, angielski żeglarz (zm. 1620)
• 1583 - Albrecht von Wallenstein, niemiecki wojskowy, dowódca w wojnie trzydziestoletniej (zm. 1634)
• 1625 - Johan de Witt, holenderski polityk, wielki pensjonariusz Holandii (zm. 1672)
• 1684 - Johann Adam Steinmetz, niemiecki teolog luterański (zm. 1762)
• 1705 - Leopold von Daun, austriacki feldmarszałek, prezydent Nadwornej Rady Wojennej (zm. 1766)
• 1709 - John Cleland, angielski pisarz (zm. 1789)
• 1717 - Horace Walpole, angielski pisarz (zm. 1797)
• 1725 - Arthur Guinness, irlandzki przemysłowiec (zm. 1803)
• 1739 - Grigorij Potiomkin, rosyjski feldmarszałek (zm. 1791)
• 1755 - John Marshall, amerykański prawnik, prezes Sądu Najwyższego, sekretarz stanu (zm. 1835)
• 1801 - Michaił Ostrogradski, ukraiński matematyk (zm. 1862)
• 1815 - Gabriela Puzynina, księżna, polska pisarka, pamiętnikarka (zm. 1869)
• 1817 - Ramón de Campoamor, hiszpański poeta, filozof (zm. 1901)
• 1821 - Cyprian Kamil Norwid, polski poeta (zm. 1883)
• 1856 - Ludwik Waryński, polski działacz socjalistyczny (zm. 1889)
• 1870 - Georges Claude, francuski fizyk, wynalazca lampy neonowej (zm. 1960)
• 1871 - Lottie Dod, angielska tenisistka, łuczniczka, mistrzyni Wimbledonu, wicemistrzyni olimpijska (zm. 1960)
• 1884 - Gustave Garrigou, francuski kolarz szosowy, zwycięzca Tour de France (zm. 1963)
• 1884 - Ismet Inönü, turecki polityk, premier i prezydent Turcji (zm. 1973)
• 1884 - Hugo Schmeisser, niemiecki konstruktor broni (zm. 1953)
• 1889 - Simon Kimbangu, kongijski działacz religijny (zm. 1951)
• 1892 - Adélard Godbout, kanadyjski polityk, premier prowincji Quebec (zm. 1956)
• 1895 - André Frédéric Cournand, amerykański lekarz pochodzenia francuskiego, laureat Nagrody Nobla (zm. 1988)
• 1896 - Francis Scott Fitzgerald, amerykański pisarz (zm. 1940)
• 1896 - Tadeusz Sygietyński, polski kompozytor, dyrygent, założyciel zespołu Mazowsze (zm. 1955)
• 1896 - Elsa Triolet, francuska pisarka (zm. 1970)
• 1898 - Howard Florey, australijski chemik, twórca penicyliny, laureat Nagrody Nobla (zm. 1968)
• 1902 - Ruhollah Chomeini, irański polityk, przywódca Iranu (zm. 1989)
• 1905 - Howard Hughes, amerykański lotnik, konstruktor lotniczy, producent filmowy (zm. 1976)
• 1905 - Severo Ochoa, hiszpański biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1993)
• 1906 - Michael Jary, niemiecki kompozytor (zm. 1988)
• 1906 - Pol Swings, belgijski astrofizyk (zm. 1983)
• 1909 - Gerard Ciołek, polski architekt, historyk sztuki ogrodowej (zm. 1966)
• 1911 - Konstantin Czernienko, radziecki polityk, sekretarz generalny KC KPZR, przewodniczący Prezydium Rady Najwyższej ZSRR (zm. 1985)
• 1914 - Sir John Kerr, australijski prawnik, polityk, gubernator generalny Australii (zm. 1991)
• 1914 - Sir Andrzej Panufnik, polski kompozytor, dyrygent (zm. 1991)
• 1917 - Otto Günsche, niemiecki działacz nazistowski, adiutant Adolfa Hitlera (zm. 2003)
• 1920 - Richard Bong, amerykański lotnik, as myśliwski (zm. 1945)
• 1923 - Raoul Bott, węgierski matematyk, profesor Uniwersytetu Harvarda (zm. 2005)
• 1923 - Ziemowit Fedecki, polski pisarz, autor tekstów dla STS, tłumacz
• 1923 - Ladislav Fuks, czeski pisarz (zm. 1994)
• 1923 - Janusz Grzymałowski, polski żołnierz AK, uczestnik powstania warszawskiego (zm. 1944)
• 1930 - Jerzy Flisak, polski rysownik, grafik, scenograf (zm. 2008)
• 1930 - Józef Krupiński, polski poeta (zm. 1998)
• 1930 - John Young, amerykański astronauta
• 1932 - Zbigniew Bartosiewicz, polski polityk, minister energetyki i energii atomowej
• 1933 - Feliks Kiryk, polski historyk, mediewista
• 1934 - John Brunner, brytyjski pisarz science fiction (zm. 1995)
• 1934 - Manfred Wörner, niemiecki polityk, sekretarz generalny NATO (zm. 1994)
• 1936 - Jim Henson, brytyjski plastyk, lalkarz, reżyser filmowy, twórca Muppetów (zm. 1990)
• 1937 - Juliusz Loranc, polski kompozytor
• 1939 - Andrzej Blikle, polski informatyk, członek Rady Języka Polskiego, prezes rady Centrum im. Adama Smitha
• 1941 - Linda McCartney, brytyjska piosenkarka, fotografik (zm. 1998)
• 1944 - Paulo Leminski, brazylijski pisarz pochodzenia polskiego (zm. 1989)
• 1946 - Janusz Steinhoff, polski polityk, wicepremier, minister gospodarki
• 1947 - Tamás Mihály, węgierski gitarzysta basowy zespołu Omega
• 1949 - Pedro Almodóvar, hiszpański reżyser filmowy
• 1952 - Mark Sandman, amerykański wokalista zespołu Morphine (zm. 1999)
• 1952 - Nikos Sergianopoulos, grecki aktor (zm. 2008)
• 1954 - Marco Tardelli, włoski piłkarz, reprezentant Włoch, mistrz świata
• 1958 - Jan Dobrzyński, polski polityk, wojewoda podlaski
• 1958 - Kevin Sorbo, amerykański aktor
• 1959 - Denis D'Amour, kanadyjski gitarzysta zespołu Voivod (zm. 2005)
• 1961 - Pierre Cosso, francuski aktor, piosenkarz pochodzenia algierskiego
• 1969 - Shawn Crahan, amerykański wokalista zespołu Slipknot
• 1969 - Tomasz Giedrojć, polski piłkarz
• 1969 - Goya Toledo, hiszpańska aktorka
• 1972 - Michał Probierz, polski piłkarz, trener piłkarski
• 1977 - Frank Fahrenhorst, niemiecki piłkarz, reprezentant Niemiec
• 1978 - Marek Zieńczuk, polski piłkarz, reprezentant Polski
• 1979 - Fábio Aurélio, brazylijski piłkarz
• 1979 - Katja Kassin, niemiecka aktorka erotyczna
• 1980 - Daniele Bennati, włoski kolarz szosowy
• 1980 - Petri Pasanen, fiński piłkarz, reprezentant Finlandii
• 1980 - John Arne Riise, norweski piłkarz, reprezentant Norwegii
• 1984 - Klaudia Jans, polska tenisistka
• 1987 - Gürhan Gürsoy, turecki piłkarz pochodzenia bułgarskiego
• 1988 - Kyle Sullivan, amerykański aktor

[edytuj] Zmarli

•   366 - Liberiusz, papież (ur. ? )
•   768 - Pepin Krótki, majordom Neustrii, Burgundii i Austrazji, król Franków (ur. 714)
•   911 - (lub 20 września) Ludwik IV Dziecię, król wschodniofrankijski (ur. 893)
• 1054 - Herman z Reichenau, niemiecki benedyktyn, astronom, matematyk, kompozytor, kronikarz, poeta (ur. 1013)
• 1143 - Agnieszka von Waiblingen, księżna Szwabii, margrabina Austrii, żona Fryderyka I i Leopolda III (ur. 1072)
• 1143 - Innocenty II, papież (ur. ? )
• 1180 - Manuel I Komnen, cesarz bizantyjski (ur. 1118)
• 1213 - Gertruda z Meran, królowa Węgier, żona Andrzeja II (ur. 1185)
• 1218 - Robert Flower z Knaresborough, angielski święty (ur. ok. 1160)
• 1230 - (lub 23 września) Alfons IX, król Leónu (ur. 1171)
• 1405 - Prokop Luksemburski, margrabia Moraw (ur. 1355)
• 1541 - Paracelsus, niemiecki lekarz, chemik, filozof (ur. 1493)
• 1572 - Tupac Amaru, król Inków (ur. 1545)
• 1621 - Jan Karol Chodkiewicz, hetman wielki litewski, wojewoda wileński (ur. 1560)
• 1707 - Vicenzo da Filicaja, włoski poeta (ur. 1642)
• 1721 - Pacyfik z San Severino, święty, włoski duchowny katolicki (zur. 1653)
• 1732 - Reigen, cesarz Japonii (ur. 1654)
• 1755 - Stefan Garczyński, polski pisarz, polityk, wojewoda poznański (ur. ok. 1690)
• 1813 - André Ernest Modeste Grétry, belgijski kompozytor (ur. 1741)
• 1816 - Michał Sokolnicki, polski dowódca wojskowy, generał, uczestnik wojen napoleońskich (ur. 1760)
• 1834 - Piotr I, cesarz Brazylii, król Portugalii (ur. 1798)
• 1862 - Antoni Marcin Slomšek, błogosławiony, słoweński duchowny katolicki, biskup Lavant (ur. 1800)
• 1891 - Izydor Kopernicki, polski antropolog, etnolog (ur. 1825)
• 1896 - Louis De Geer, szwedzki polityk, premier Szwecji (ur. 1818)
• 1904 - Niels Ryberg Finsen, duński lekarz, laureat Nagrody Nobla (ur. 1860)
• 1920 - Peter Carl Fabergé, rosyjski jubiler, dekorator (ur. 1846)
• 1939 - Carl Laemmle, niemiecki producent filmowy (ur. 1867)
• 1939 - Oskar Sosnowski, polski architekt, profesor Politechniki Warszawskiej (ur. 1880)
• 1944 - polegli w powstaniu warszawskim:
  • Jan Gordziałkowski, polski lekarz weterynarii, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (ur. 1863)
  • (lub 18 września) Tadeusz Kołecki, polski żołnierz AK, podporucznik, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1921)
  • Irena Kowalska-Wuttke, polska podharcmistrz, żołnierz AK, łączniczka, uczestniczka powstania warszawskiego (ur. 1920)
  • Krystyna Niżyńska, polska sanitariuszka, żołnierz AK, uczestniczka powstania warszawskiego (ur. 1928)
  • Grażyna Zasacka, polska sanitariuszka, żołnierz AK, uczestniczka powstania warszawskiego (ur. 1922)
• 1945 - Hans Geiger, niemiecki fizyk, twórca licznika Geigera-Müllera (ur. 1882)
• 1948 - Warren William, amerykański aktor (ur. 1894)
• 1949 - Enrico Guazzoni, włoski reżyser filmowy (ur. 1876)
• 1962 - Stefan Laskowski, polski aktor, lotnik RAF-u (ur. 1903)
• 1962 - Charles Reisner, amerykański aktor, reżyser filmowy (ur. 1887)
• 1967 - Robert van Gulik, holenderski orientalista, dyplomata, pisarz (ur. 1910)
• 1969 - Rodolfo Biagi, argentyński kompozytor (ur. 1906)
• 1975 - Aleksander Juszkiewicz, polski ekonomista, polityk, działacz ruchu ludowego, członek Rady Państwa (ur. 1915)
• 1978 - Hasso-Eccard von Manteuffel, niemiecki generał III Rzeszy, polityk (ur. 1897)
• 1978 - Ida Noddack, niemiecka chemik (ur. 1896)
• 1983 - Henryk Ryl, polski reżyser teatralny (ur. 1911)
• 1983 - Roman Szydłowski, polski dziennikarz, publicysta, krytyk teatralny (ur. ?)
• 1991 - Theodor Seuss Geisel, amerykański pisarz (ur. 1904)
• 1993 - Ian Donaldson, brytyjski wokalista zespołu Skrewdriver (ur. 1957)
• 1993 - Bruno Pontecorvo, włoski fizyk (ur. 1913)
• 1997 - Alina Kotowska, polska reżyser, twórczyni filmów animowanych (ur. 1927)
• 2002 - Tim Rose, amerykański piosenkarz, gitarzysta (ur. 1940)
• 2003 - Lyle Bettger, amerykański aktor (ur. 1915)
• 2004 - Françoise Sagan, francuska pisarka (ur. 1935)
• 2005 - Roland Głowacki, polski aktor (ur. 1923)
• 2005 - Daniel Podrzycki, polski polityk, działacz społeczny (ur. 1963)

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1868 - Sejm galicyjski uchwalił rezolucję, w której domagał się autonomii. Był to początek tzw. okresu rezolucyjnego.
• 1926 - Utworzono przedsiębiorstwo Polskie Koleje Państwowe.
• 1928 - Kościół katolicki w Polsce zmienił przysięgę ślubną dla kobiet, usuwając fragment zobowiązujący kobietę do posłuszeństwa mężowi.
• 1944 - 55. dzień powstania warszawskiego: Upadek Czerniakowa.
• 1958 - Władysław Gomułka po raz pierwszy podał hasło "tysiąc szkół na tysiąclecie".
• 1980 - W warszawskim Sądzie Wojewódzkim złożono wniosek o rejestrację NSZZ "Solidarność" z siedzibą w Gdańsku.
• 2004 - Sejm przyjął raport posła PiS-u Zbigniewa Ziobry jako ostateczny raport komisji śledczej badającej sprawę Rywina.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

•   622 - Mahomet opuścił Mekkę i udał się do Jatribu (późniejszej Medyny) - koniec Hidżry.
• 1801 - Gruzja została przyłączona do Rosji.
• 1841 - Sułtan Brunei odstąpił obszar Sarawak Wielkiej Brytanii.
• 1869 - W USA załamał się rynek złota. Był to tzw. czarny piątek.
• 1923 - W Berlinie wyświetlono po raz pierwszy film dźwiękowy.
• 1931 - Podpisano pierwszą międzynarodową konwencję ograniczającą połowy wielorybów.
• 1957 - Do Little Rock (Arkansas, USA) przybyły oddziały armii amerykańskiej, aby zapewnić w Central High School wykonanie ustawy zakazującej segregacji rasowej.
• 1957 - Otwarty został jeden z największych i najbardziej znanych stadionów na świecie - Camp Nou.
• 1960 - Powstała Organizacja Krajów Eksportujących Ropę Naftową (OPEC).
• 1966 - Francja dokonała detonacji swojej pierwszej bomby atomowej.
• 1968 - Suazi zostało członkiem ONZ.
• 1973 - Gwinea Bissau proklamowała niepodległość od Portugalii.
• 1979 - W USA uruchomiono serwis CompuServe.
• 1990 - Niemiecka Republika Demokratyczna formalnie wystąpiła z Układu Warszawskiego.
• 1991 - Ukazał się drugi album grupy Nirvana - Nevermind.
• 1993 - Norodom Sihanouk ponownie został królem Kambodży.
• 1996 - W Nowym Jorku przedstawiciele pięciu mocarstw atomowych podpisali układ o powszechnym zakazie prób jądrowych.
• 2005 - Huragan Rita uderzył w amerykańskie stany Teksas i Luizjana.