28 września

28 września jest 271. (w latach przestępnych 272.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 94 dni.

[edytuj] Święta

• imieniny obchodzą: Alodiusz, Amalia, Bernardyn, Eksuperiusz, Heliodor, Jan, Laurencjusz, Marek, Myślibor, Myślibora, Salomon, Sylwin, Tymon, Wacław, Wacława, Więcesław, Więcesława i Wawrzyniec.
• Czechy - Święto Państwowości Czeskiej / Dzień św. Wacława patrona Czech
• Tajwan - Dzień Nauczyciela

[edytuj] Wspomnienia i święta Kościoła katolickiego

• św. Wacław Czeski,
• św. Alodiusz,
• bł. Bernardyn z Feltre,
• św. Eksuperiusz,
• św. Eustochia,
• św. Lioba,
• św. Salomon,
• św. Sylwin,
• św. Tymon.

[edytuj] Urodzili się

•   551 p.n.e. - Konfucjusz, chiński filozof (zm. 479 p.n.e.)
• 1565 - Alessandro Tassoni, włoski poeta (zm. 1635)
• 1789 - Richard Bright, angielski lekarz (zm. 1858)
• 1797 - Fiodor Litke, rosyjski odkrywca, geograf (zm. 1882)
• 1803 - Prosper Mérimée, francuski pisarz (zm. 1870)
• 1821 - (lub 29 listopada) Karol Brzozowski, polski poeta, botanik, geolog, geograf, etnolog (zm. 1904)
• 1826 - Andrzej Thiel, niemiecki duchowny katolicki, biskup warmiński (zm. 1908)
• 1828 - Friedrich Albert Lange, niemiecki filozof (zm. 1875)
• 1829 - Jan Kanty Działyński, polski działacz społeczny i polityczny (zm. 1880)
• 1835 - Leopold Świerz, polski taternik, badacz Tatr (zm. 1911)
• 1841 - Georges Clemenceau, francuski polityk (zm. 1929)
• 1852 - Henri Moissan, francuski chemik, noblista (zm. 1907)
• 1854 - Adam Sedgwick, angielski zoolog (zm. 1913)
• 1863 - Karol I, król Portugalii (zm. 1908)
• 1867 - Kiichiro Hiranuma, japoński polityk, premier Japonii (zm. 1952)
• 1871 - Pietro Badoglio, włoski dowódca wojskowy, polityk, premier Włoch (zm. 1956)
• 1873 - Wacław Berent, polski pisarz (zm. 1940)
• 1879 - Benjamin Christensen, duński scenarzysta, reżyser, aktor (zm. 1959)
• 1882 - Eugeni d'Ors, hiszpański pisarz, filozof (zm. 1954)
• 1887 - Avery Brundage, amerykański działacz sportowy (zm. 1975)
• 1891 - Myrtle Gonzalez, amerykańska aktorka (zm. 1918)
• 1891 - Wacław Zdanowicz, polski aktor, reżyser (zm. 1958)
• 1892 - Elmer Rice, amerykański pisarz (zm. 1967)
• 1895 - Wallace Harrison, amerykański architekt (zm. 1981)
• 1896 - Franciszek Fołtyn, polski księgarz, drukarz, wydawca
• 1905 - Marian Turwid, polski pisarz, malarz (zm. 1987)
• 1908 - Marin Goleminow, bułgarski kompozytor
• 1910 - Michał Matyas, polski piłkarz, trener piłkarski, reprezentant Polski, uczestnik Igrzyski Olimpijskich, selekcjoner reprezentacji Polski (zm. 1975)
• 1911 - Wacław Stępień, polski satyryk, autor tekstów piosenek (zm. 1993)
• 1913 - Eblis Peters, angielska pisarka (zm. 1995)
• 1915 - Ethel Rosenberg, amerykańska szpieg (zm. 1953)
• 1916 - Francis Cockfield, brytyjski polityk (zm. 2007)
• 1916 - Peter Finch, angielski aktor (zm. 1977)
• 1916 - Olga Lepieszyńska, rosyjska balerina (zm. 2008)
• 1919 - Franciszek Adamkiewicz, polski inżynier, polityk, minister (zm. 1986)
• 1922 - Zofia Jarończyk, polska aktorka
• 1924 - Marcello Mastroianni, włoski aktor (zm. 1996)
• 1927 - Thomas Altizer, amerykański teolog
• 1927 - Michał Caputa, polski polityk, działacz Solidarności (zm. 2008)
• 1927 - Robert Thomas, francuski pisarz (zm. 1989)
• 1929 - Jan Matyjaszkiewicz, polski aktor
• 1929 - Nikołaj Ryżkow, radziecki polityk, premier ZSRR
• 1930 - Mieczysław Czechowicz, polski aktor (zm. 1991)
• 1930 - Immanuel Wallerstein, amerykański socjolog
• 1931 - Ryszard Kulesza, polski piłkarz, trener piłkarski, selekcjoner reprezentacji Polski (zm. 2008)
• 1932 - Víctor Jara, chilijski bard, gitarzysta, poeta, autor tekstów piosenek (zm. 1973)
• 1934 - Brigitte Bardot, francuska aktorka
• 1936 - Mylène Demongeot, francuska aktorka
• 1936 - Stenia Kozłowska, polska piosenkarka
• 1938 - Miaczysłau Hryb, białoruski polityk, przewodniczący Rady Najwyższej Białorusi
• 1939 - Paweł Unrug, polski aktor, reżyser filmowy
• 1940 - Aleksandr Iwanczenkow, rosyjski kosmonauta
• 1941 - Maciej Nowicki, polski polityk, ekolog
• 1941 - Edmund Stoiber, niemiecki polityk, premier Bawarii
• 1942 - Pierre Clémenti, francuski aktor (zm. 1999)
• 1943 - J.T. Walsh, amerykański aktor (zm. 1998)
• 1946 - Jeffrey Jones, amerykański aktor
• 1946 - Helen Shapiro, angielska piosenkarka
• 1947 - Sheikh Hasina, polityk Bangladeszu, premier Bangladeszu
• 1947 - Wacław Oszajca, polski duchowny katolicki, pisarz, duszpasterz środowisk akademickich
• 1950 - John Sayles, amerykański reżyser filmowy
• 1950 - Peter Timm, niemiecki reżyser filmowy
• 1952 - Sylvia Kristel, holenderska aktorka
• 1953 - Otmar Hasler, polityk Liechtensteinu, premier Liechtensteinu
• 1956 - Waldemar Dziki, polski reżyser, producent filmowy
• 1956 - Nicholas Reeves, angielski egiptolog
• 1957 - Ryszard Kasyna, polski duchowny katolicki, biskup gdański
• 1957 - Mirosław Orzechowski, polski dziennikarz, polityk, wiceprezydent Łodzi, poseł na Sejm, wiceminister edukacji narodowej, scenarzysta filmowy
• 1961 - Jordanka Donkowa, bułgarska lekkoatletka, płotkarka, mistrzyni olimpijska
• 1961 - Paweł Mścisławski, polski basista zespołów: Oddział Zamknięty i Lady Pank
• 1963 - Érik Comas, były francuski kierowca Formuły 1
• 1963 - Adam Nowak, polski gitarzysta i wokalista zespołu Raz, Dwa, Trzy, kompozytor
• 1963 - Andrzej Zeńczewski, polski gitarzysta i wokalista zespołów: Daab i T.Love
• 1965 - Ginger Fish, amerykański perkusista zespołu Marilyn Manson
• 1967 - Mira Sorvino, amerykańska aktorka
• 1967 - Włodzimierz Zawadzki, mistrz olimpijski w zapasach z Atlanty 1996
• 1968 - Mika Häkkinen, fiński kierowca wyścigowy
• 1968 - Michelle Meldrum, amerykańska piosenkarka (zm. 2008)
• 1968 - Naomi Watts, australijska aktorka
• 1972 - Katarzyna Bujakiewicz, polska aktorka
• 1974 - Joonas Kolkka, fiński piłkarz
• 1974 - Martyna Wojciechowska, polska prezenterka telewizyjna, podróżniczka
• 1978 - Krzysztof Prałat, polski aktor
• 1979 - Bam Margera, amerykański skateboardzista
• 1979 - Jerzy Jan Połoński, polski aktor, piosenkarz, artysta kabaretowy
• 1982 - Abhinav Bindra, indyjski strzelec (karabinek penumatyczny), mistrz olimpijski
• 1983 - Michał Winiarski, polski siatkarz, reprezentant Polski
• 1987 - Hilary Duff, amerykańska piosenkarka, aktorka

[edytuj] Zmarli

•    48 p.n.e. - Gnejusz Pompejusz Magnus, rzymski wódz, polityk (ur. 106 p.n.e.)
•   235 - Poncjan, święty, papież (ur. ?)
•   876 - Ludwik II Niemiecki, król wschodniofrankijski (ur. 804)
•   935 - Wacław I Święty, książę Czech (ur. ok. 907)
• 1057 - Otton ze Schweinfurtu, książę Szwabii (ur. ok. 1000)
• 1197 - Henryk VI Hohenstauf, cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego (ur. 1165)
• 1304 - Elżbieta, księżna legnicko-wrocławska (ur. 1261/3)
• 1429 - Cymbarka, żona księcia Ernesta Żelaznego (ur. 1394/7)
• 1530 - Andrea del Sarto, włoski malarz (ur. 1486)
• 1859 - Karl Ritter, niemiecki geograf (ur. 1779)
• 1873 - Émile Gaboriau, francuski pisarz, dziennikarz (ur. 1832)
• 1891 - Herman Melville, amerykański pisarz (ur. 1819)
• 1895 - Gustaw Ehrenberg, polski pisarz (ur. 1818)
• 1895 - Ludwik Pasteur, francuski mikrobiolog, wynalazca szczepionki (ur. 1822)
• 1899 - Giovanni Segantini, włoski malarz (ur. 1858)
• 1907 - Fryderyk I Badeński, wielki książę Badenii (ur. 1826)
• 1917 - Thomas Ernest Hulme, angielski filozof, eseista, poeta (ur. 1883)
• 1918 - Georg Simmel, niemiecki socjolog, filozof (ur. 1858)
• 1925 - Władysław Leon Grzędzielski, polski prawnik, polityk, minister aprowizacji (ur. 1864)
• 1939 - Felicjan Szopski, polski kompozytor, krytyk i pedagog muzyczny (ur. 1865)
• 1941 - Józef Chmieliński, polski aktor (ur. 1862)
• 1944 - Maria Kaupe, polska śpiewaczka (ur. 1907)
• 1953 - Edwin Hubble, amerykański astronom (ur. 1889)
• 1956 - William Boeing, amerykański konstruktor samolotów (ur. 1881)
• 1961 - Jan Kanty Zamoyski, polski artystokrata (ur. 1900)
• 1964 - Harpo Marx, amerykański aktor (ur. 1888)
• 1965 - Zbigniew Przeradzki, polski aktor, reżyser teatralny (ur. 1907)
• 1966 - André Breton, francuski pisarz (ur. 1896)
• 1970 - John Dos Passos, amerykański pisarz (ur. 1896)
• 1970 - Gamal Abdel Naser, egipski polityk, prezydent Egiptu (ur. 1918)
• 1975 - Lucjan Bernacki, polski duchowny katolicki, biskup gnieźnieński (ur. 1902)
• 1975 - Ryszard Potocki, polski scenograf (ur. 1915)
• 1978 - Jan Paweł I, papież (ur. 1912)
• 1981 - Rómulo Betancourt, wenezuelski polityk, prezydent Wenezueli (ur. 1908)
• 1986 - Ewa Szelburg-Zarembina, polska pisarka (ur. 1899)
• 1987 - Roman Brandstaetter, polski pisarz (ur. 1906)
• 1989 - Ferdinand Marcos, filipiński polityk, prezydent Filipin (ur. 1917)
• 1991 - Miles Davis, amerykański trębacz jazzowy, kompozytor (ur. 1926)
• 1993 - Edward Kisiel, polski duchowny katolicki, arcybiskup białostocki (ur. 1918)
• 1993 - Jerzy Śliwa, polski aktor (ur. 1909)
• 1995 - Henryk Dudziński, polski aktor (ur. 1923)
• 1997 - Bogdan Blindow, polski animator kultury (ur. 1944)
• 2000 - Pierre Trudeau, kanadyjski polityk, premier Kanady (ur. 1919)
• 2003 - Elia Kazan, amerykański pisarz, reżyser filmowy pochodzenia greckiego (ur. 1909)
• 2003 - Tadeusz Zieliński, polski prawnik, polityk, Rzecznik Praw Obywatelskich (ur. 1926)
• 2004 - Mulk Raj Anand, indyjski pisarz (ur. 1905)
• 2004 - Wiktor Rozow, rosyjski dramaturg (ur. 1913)
• 2007 - Andrzej Bieniasz, polski aktor (ur. 1948)
• 2007 - Adam Kozłowiecki, polski duchowny katolicki, kardynał, misjonarz, arcybiskup Lusaki (ur. 1911)
• 2007 - Martin Manulis, amerykański producent filmowy (ur. 1915)
• 2008 - Adolf Branald, czeski pisarz (ur. 1910)

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1651 - Została zawarta ugoda polsko-kozacka w Białej Cerkwi kończąca powstanie Chmielnickiego.
• 1865 - W Warszawie odbyła się prapremiera Strasznego Dworu zakończona wielką manifestacją patriotyczną.
• 1926 - Na mocy rozporządzenia Prezydenta RP z mocą ustawy zostały utworzone Polskie Koleje Państwowe.
• 1939 - Kampania wrześniowa: skapitulowała Warszawa.
• 1944 - 59. dzień powstania warszawskiego: Od tego dnia punktami oporu powstańczego były Żoliborz i Śródmieście.
• 1946 - Miała miejsce katastrofa kolejowa na stacji Łódź Kaliska, w wyniku której zginęło 21 osób, a ponad 40 zostało rannych.
• 1953 - Na żądanie władz PRL przewodnictwo Konferencji Episkopatu Polski przejął biskup Michał Klepacz.
• 1990 - Nadawanie rozpoczęła druga, komercyjna polska rozgłośnia radiowa - Radio ZET.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

•  480 p.n.e. - II wojna perska: flota grecka pod dowództwem Temistoklesa pokonała w bitwie pod Salaminą Persów.
•    48 p.n.e. - Gnejusz Pompejusz został zamordowany z polecenia władcy Egiptu Ptolemeusza XIII.
•   351 - Konstancjusz II pokonał Magnencjusza w bitwie pod Mursją.
•   787 - Rozpoczęto Sobór Nicejski II.
•   995 - Przemyślidzi i Wrszowcy dokonali rzezi czeskiego rodu Sławnikowiców, z których wywodził się święty Wojciech.
• 1066 - Wilhelm Zdobywca wraz ze swą armią wylądował w Anglii - rozpoczęła się inwazja Normanów.
• 1362 - Urban V został wybrany na papieża.
• 1542 - Juan Rodríguez Cabrillo jako pierwszy Europejczyk dotarł do Kalifornii.
• 1781 - Wojna o niepodległość USA: rozpoczęło się oblężenie Yorktown.
• 1823 - Leon XII rozpoczął swój pontyfikat.
• 1864 - W Londynie została utworzona I Międzynarodówka.
• 1867 - Toronto zostało stolicą kanadyjskiej prowincji Ontario.
• 1911 - Pod pretekstem naruszenia włoskich interesów w tureckiej Trypolitanii i Cyrenajce Włochy przedstawiły Turcji ultimatum, a dzień później wypowiedziały wojnę.
• 1936 - Generał Francisco Franco został dowódcą sił nacjonalistycznych w Hiszpanii.
• 1938 - Rozpoczęło się, zorganizowane z inicjatywy Benito Mussoliniego spotkanie szefów rządów Niemiec, Włoch, Wielkiej Brytanii i Francji w Monachium w sprawie rozwiązania problemu czechosłowackiego.
• 1939 - II wojna światowa: w Moskwie ZSRR podpisał z Niemcami traktat sowiecko-niemiecki o granicach i przyjaźni.
• 1950 - Indonezja została członkiem ONZ.
• 1958 - Francja przyjęła nową konstytucję, w ten sposób powstała V Republika.
• 1958 - Madagaskar opowiedział się w referendum za autonomią w ramach Wspólnoty Francuskiej.
• 1960 - Mali oraz Senegal zostały członkami ONZ.
• 1961 - Syria opuściła Zjednoczoną Republikę Arabską.
• 1978 - Po zaledwie 33 dniach pontyfikatu zmarł papież Jan Paweł I.
• 1994 - Na Bałtyku zatonął prom Estonia. Śmierć poniosło 900 osób.
• 1995 - Izrael podpisał porozumienie pokojowe z Organizacją Wyzwolenia Palestyny.
• 2000 - Palestyńczycy rozpoczęli drugą intifadę.
• 2003 - Przez kilka godzin Włochy pozbawione zostały prądu. Powodem była awaria elektrowni we Francji i Szwajcarii, w których 2 z 4 linii doprowadzających prąd do Włoch zostały zerwane.
• 2003 - Pierwszy satelita europejski SMART-1 został umieszczony na orbicie księżycowej. Na orbicie umieszczone zostały również 2 satelity telekomunikacyjne.
• 2005 - Pentagon ostatecznie zaaprobował wprowadzenie do produkcji seryjnej samolotów V-22 Osprey.