8 września

8 września jest 251. (w latach przestępnych 252.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 114 dni.

[edytuj] Święta

• imieniny obchodzą: Adrian, Adriana, Adrianna, Alan, Amon, Bratumił, Euzebiusz, Klementyna, Maria, Nestor, Radosław, Radosława, Serafina, Sergiusz, Teofil, Wiola i Zenon.
• Dzień Dobrej Wiadomości
• Międzynarodowy Dzień Piśmiennictwa
• Andora - święto narodowe
• Macedonia - Święto Niepodległości
• ONZ - Międzynarodowy Dzień Walki z Analfabetyzmem

[edytuj] Wspomnienia i święta Kościoła katolickiego

• Święto Narodzenia Najświętszej Maryi Panny (Matki Bożej Siewnej)

[edytuj] Urodzili się

•   828 - Ali an-Naki, szyicki imam (zm. 868)
• 1157 - Ryszard I Lwie Serce, król Anglii (zm. 1199)
• 1207 - Sancho II, król Portugalii (zm. 1248)
• 1474 - Ludovico Ariosto, włoski poeta (zm. 1543)
• 1497 - Stanisław Górski, polski duchowny katolicki, historyk (zm. 1572)
• 1588 - Marin Mersenne, francuski matematyk (zm. 1648)
• 1621 - Ludwik II Burbon, książę Condé, marszałek Francji (zm. 1686)
• 1633 - Ferdynand IV Habsburg, król Czech i Węgier (zm. 1654)
• 1746 - Michał Dymitr Krajewski, polski pisarz (zm. 1817)
• 1760 - Luigi Cherubini, włoski kompozytor (zm. 1842)
• 1779 - Mustafa IV, sułtan Turcji (zm. 1808)
• 1815 - Giuseppina Strepponi, włoska śpiewaczka operowa (sopran), żona Giuseppe Verdiego (zm. 1897)
• 1830 - Frédéric Mistral, francuski poeta, laureat Nagrody Nobla (zm. 1914)
• 1833 - Adrian Mikołaj Głębocki, polski malarz, rysownik, litograf, pedagog (zm. 1905)
• 1838 - Jan Gebauer, czeski filolog, językoznawca (zm. 1907)
• 1841 - Antonín Dvořák, czeski kompozytor, dyrygent (zm. 1904)
• 1852 - Gojong, cesarz Korei (zm. 1919)
• 1857 - Georg Michaelis, niemiecki polityk, kanclerz Niemiec (zm. 1936)
• 1873 - Alfred Jarry, francuski pisarz (zm. 1907)
• 1873 - Michał Siedlecki, polski zoolog, profesor i rektor Uniwersytetu Wileńskiego (zm. 1940)
• 1885 - Władysław Marian Zawadzki, polski ekonomista, polityk, minister skarbu, profesor Uniwersytetu Wileńskiego (zm. 1939)
• 1892 - Huseyn Shaheed Suhrawardy, pakistański polityk, premier Pakistanu (zm. 1963)
• 1901 - Hendrik Verwoerd, południowoafrykański polityk, premier RPA (zm. 1966)
• 1909 - Józef Noji, polski lekkoatleta, biegacz, uczestnik Igrzysk Olimpijskich (zm. 1943)
• 1910 - Jean-Louis Barrault, francuski aktor, mim (ur. 1994)
• 1910 - Irmfried Eberl, niemiecki działacz nazistowski, komendant obozu zagłady Treblinka (zm. 1948)
• 1910 - Stefan Śródka, polski aktor, reżyser teatralny (zm. 1981)
• 1911 - Tomasz Kiesewetter, polski kompozytor, dyrygent (zm. 1992)
• 1912 - Alexander Mackendrick, amerykański reżyser filmowy (zm. 1993)
• 1917 - Andrzej Kłopotowski, polski komandor, uczestnik II wojny światowej (zm. 2004)
• 1918 - Sir Derek Barton, brytyjski chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1998)
• 1920 - Lesław Bartelski, polski pisarz, leksykograf (zm. 2006)
• 1921 - Dinko Šakić, chorwacki działacz faszystowski, komendant obozu zagłady Jasenovac (zm. 2008)
• 1922 - Sid Caesar, amerykański aktor
• 1923 - Rasuł Gamzatow, dagestański poeta (zm. 2003)
• 1923 - Jerzy Skrzepiński, polski malarz, scenograf filmowy
• 1924 - Maria Górecka, polska aktorka
• 1925 - Peter Sellers, brytyjski aktor (zm. 1980)
• 1925 - Michał Wołosewicz, polski poeta (zm. 2004)
• 1926 - Sergio Pininfarina, włoski stylista motoryzacyjny
• 1929 - Christoph von Dohnányi, niemiecki dyrygent
• 1929 - Zdzisław Krauze, polski aktor (zm. 1997)
• 1930 - Mario Adorf, niemiecki aktor pochodzenia włoskiego
• 1930 - Nguyen Cao Ky, wietnamski polityk, premier Wietnamu Południowego
• 1932 - Patsy Cline, amerykańska piosenkarka (zm. 1963)
• 1933 - Ludomir Olszewski, polski aktor
• 1937 - Virna Lisi, włoska aktorka
• 1938 - Ryszard Czubaczyński, polski dziennikarz, autor tekstów piosenek, aktor
• 1938 - Piotr Janczerski, polski wokalista zespołów: No To Co i Bractwo Kurkowe 1791
• 1940 - Jerzy Robert Nowak, polski historyk, publicysta
• 1944 - Mira Kubasińska, polska wokalistka zespołu Breakout (zm. 2005)
• 1944 - Ada Rusowicz, polska wokalistka zespołu Niebiesko-Czarni (zm. 1991)
• 1945 - Aleksander Fabisiak, polski aktor
• 1945 - Willard Huyck, amerykański reżyser filmowy
• 1945 - Ron McKernan, amerykański muzyk zespołu Grateful Dead (zm. 1973)
• 1945 - Vinko Puljić, bośniacki duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Sarajewa
• 1946 - Krzysztof Krawczyk, polski piosenkarz
• 1946 - Zbigniew Zarzycki, polski siatkarz, trener siatkówki, reprezentant Polski, mistrz świata, mistrz olimpijski, selekcjoner reprezentacji Polski
• 1947 - Halldór Ásgrímsson, islandzki polityk, premier Islandii
• 1950 - Jerzy Radziwiłowicz, polski aktor
• 1951 - Franciszek Gągor, polski generał
• 1954 - Michael Shermer, amerykański publicysta, historyk nauki
• 1957 - Maciej Kozłowski, polski aktor
• 1957 - Zoltán Mucsi, węgierski aktor
• 1960 - Grażyna Strachota, polska aktorka
• 1961 - Maciej Tomaszewski, polski aktor
• 1962 - Thomas Kretschmann, niemiecki aktor
• 1964 - Jacek Pastusiński, polski lekkoatleta, trójskoczek, plastyk
• 1968 - Dariusz Babiarz, polski wokalista i gitarzysta zespołów: Holy Dogs i Kofi
• 1968 - Ray Wilson, szkocki wokalista zespołów: Genesis i Stiltskin
• 1969 - Gary Speed, walijski piłkarz, reprezentant Walii
• 1970 - Mariusz Szczerski, polski wokalista zespołu Honor (zm. 2005)
• 1971 - David Arquette, amerykański aktor
• 1972 - Markus Babbel, niemiecki piłkarz, reprezentant Niemiec, mistrz Europy
• 1972 - Bartosz Konopka, polski reżyser filmowy
• 1975 - Richard Hughes, angielski perkusista zespołu Keane
• 1975 - Jelena Lichowcewa, rosyjska tenisistka
• 1977 - Jason Collier, amerykański koszykarz (zm. 2005)
• 1979 - Péter Lékó, węgierski szachista, arcymistrz
• 1979 - P!nk, amerykańska piosenkarka
• 1983 - Diego Benaglio, szwajcarski piłkarz, bramkarz, reprezentant Szwajcarii
• 1983 - Marcin Truszkowski, polski piłkarz
• 1984 - Jürgen Säumel, austriacki piłkarz, reprezentant Austrii
• 1986 - Łukasz Jaźwiec, polski aktor
• 1986 - João Moutinho, portugalski piłkarz, reprezentant Portugalii
• 1988 - Gustav Schäfer, niemiecki perkusista zespołu Tokio Hotel

[edytuj] Zmarli

•   477 p.n.e. - Itoku, cesarz Japonii (ur. 553 p.n.e.)
•   701 - Sergiusz I, święty, papież (ur. ?)
•   780 - Leon IV Chazar, cesarz bizantyjski (ur. ok. 750)
• 1425 - Karol III Szlachetny, król Nawarry (ur. 1361)
• 1523 - Maciej Miechowita, polski lekarz, historyk, geograf, profesor i rektor Akademii Krakowskiej (ur. 1457)
• 1555 - Tomasz z Villanueva, święty, hiszpański duchowny katolicki, arcybiskup Walencji (ur. 1488)
• 1628 - Jan Roman, błogosławiony, japoński męczennik (ur. ?)
• 1645 - Francisco de Quevedo y Villegas, hiszpański pisarz (ur. 1580)
• 1780 - Tadeusz Rejtan, polski polityk, poseł na Sejm (ur. 1742)
• 1811 - Peter Simon Pallas, niemiecki zoolog, botanik (ur. 1741)
• 1882 - Joseph Liouville, francuski matematyk (ur. 1809)
• 1894 - Hermann von Helmholtz, niemiecki fizyk (ur. 1821)
• 1895 - Adam Opel, niemiecki przemysłowiec (ur. 1837)
• 1905 - Marcin Kasprzak, polski działacz robotniczy (ur. 1860)
• 1911 - Jan Puzyna, książę, polski duchowny katolicki, kardynał, biskup krakowski (ur. 1842)
• 1933 - Fajsal I, król Iraku (ur. 1885)
• 1940 - Aleksander Maniecki, polski aktor (ur. 1883)
• 1943 - Julius Fučík, czeski pisarz, dziennikarz (ur. 1903)
• 1944 - Georg Hansen, niemiecki pułkownik Wehrmachtu, uczestnik zamachu na Adolfa Hitlera (ur. 1904)
• 1944 - polegli w powstaniu warszawskim:
  • Czesław Zadróżny, polski żołnierz AK, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1904)
• 1949 - Richard Strauss, niemiecki kompozytor (ur. 1864)
• 1965 - Dorothy Dandridge, amerykańska aktorka (ur. 1923)
• 1965 - Hermann Staudinger, niemiecki chemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1881)
• 1977 - Zero Mostel, amerykański aktor (ur. 1915)
• 1978 - Ricardo Zamora, hiszpański piłkarz, bramkarz, reprezentant Hiszpanii (ur. 1901)
• 1979 - Jean Seberg, amerykańska aktorka (ur. 1938)
• 1980 - Willard Libby, amerykański chemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1908)
• 1981 - Hideki Yukawa, japoński fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1907)
• 1983 - Bronisława Frejtażanka, polska aktorka (ur. 1915)
• 1985 - John Franklin Enders, amerykański biolog, laureat Nagrody Nobla (ur. 1887)
• 1987 - Ryszard Dżaman, polski pisarz (ur. 1935)
• 1987 - Ryszard Sadowski, polski aktor (ur. 1939)
• 1989 - Zofia Dybowska-Aleksandrowicz, polska reżyser dubbingu, historyk sztuki (ur. 1928)
• 1989 - Barry Sadler, amerykański piosenkarz, pisarz (ur. 1940)
• 1992 - Jerzy Albrecht, polski ekonomista, polityk, prezydent Warszawy, wiceprzewodniczący Rady Państwa, minister finansów (ur. 1914)
• 1993 - Emilia Ziółkowska, polska tancerka, aktorka (ur. 1904)
• 1994 - Włodzimierz Ścisłowski, polski poeta, satyryk, autor tekstów piosenek (ur. 1931)
• 1999 - Roman Taberski, polski matematyk, profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika (ur. ?)
• 2002 - Lucas Moreira Neves, brazylijski duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Salvador da Bahia (ur. 1926)
• 2003 - Mieczysław Całka, polski aktor (ur. 1935)
• 2003 - Jaclyn Linetsky, angielska aktorka (ur. 1986)
• 2003 - Leni Riefenstahl, niemiecka aktorka, reżyserka filmowa (ur. 1902)
• 2004 - Walentin Jeżow, rosyjski dramaturg, scenarzysta filmowy (ur. 1921)
• 2008 - Hector Zazou, francuski kompozytor, muzyk, producent muzyczny (ur. 1948)

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1514 - w bitwie pod Orszą wojska polsko-litewskie odniosły zwycięstwo nad wojskami państwa moskiewskiego.
• 1655 - potop szwedzki: Szwedzi zajęli Warszawę.
• 1717 - Częstochowa: uroczysta koronacja obrazu Matki Boskiej.
• 1831 - powstanie listopadowe: skapitulowała Warszawa.
• 1939
  • rozpoczęła się bitwa pod Iłżą
  • rozpoczęła się obrona Warszawy.
• 1944 - 39. dzień powstania warszawskiego: na Mokotowie sytuacja stabilna. Pożary na Pradze.
• 1968 - Ryszard Siwiec dokonał samospalenia na Stadionie Dziesięciolecia w proteście przeciw agresji na Czechosłowację.
• 1981 - z inicjatywy Henryka Sicińskiego, ostrowskiego delegata na I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ Solidarność, uchwalono Posłanie do ludzi pracy Europy Wschodniej.
• 1993 - Godzina 14:45. Poznań, tramwaj linii nr 10 na skrzyżowaniu ulic 28 czerwca 1956 r. i Pamiątkowej wyskoczył z szyn, przewrócił się na lewy bok i z impetem uderzył w ścianę narożnikowego budynku. Zginęło 5 osób.
• 2006 - Sejm uchwalił ustawę o zmianie Konstytucji, dopuszczającą ekstradycję obywatela polskiego.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

• 1276 - Jan XXI wybrany papieżem.
• 1298 - bitwa morska pod Curzolą
• 1380 - w bitwie na Kulikowym Polu wojska Dymitra Dońskiego odniosły zwycięstwo nad Tatarami.
• 1565 - Turcy Osmańscy ewakuowali się z Malty po kilkumiesięcznym, zakończonym ich wielkimi stratami oblężeniu.
• 1755 - w bitwie pod Lake George wojska brytyjskie Sir Williama Johnsona pokonały siły francuskie dowodzone przez generała Ludwika Augusta von Dieskau.
• 1788 - wojna o niepodległość USA: wojska brytyjskie odniosły zwycięstwo w bitwie pod Eutaw Springs.
• 1831 - Wilhelm IV koronowany na króla Wielkiej Brytanii.
• 1833 - Rosja i Austria podpisały układ w Munchengratz, na mocy którego zobowiązały się wspólnie zwalczać ruchy rewolucyjne.
• 1926 - w poczet stałych członków Rady Ligi Narodów przyjęto Niemcy.
• 1941 - II wojna światowa: rozpoczęło się oblężenie Leningradu.
• 1954 - utworzono Organizację Paktu Południowo-Wschodniej Azji (SEATO).
• 1956 - kanclerz RFN Konrad Adenauer złożył pierwszą po wojnie wizytę w ZSRR.
• 1966 - premiera pierwszego odcinka serialu Star Trek: The Original Series (The Man Trap) w telewizji NBC.
• 1986 - Jan Paweł II spotkał się w Liechtensteinie z księciem Franciszkiem Józefem II.
• 1991 - Macedonia uzyskała niepodległość od Jugosławii.