I wiek
<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| I |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100
Spis treści |
[edytuj] Urodzili się
- około 46 - Plutarch, grecki pisarz i filozof
- około 55 - Tacyt, rzymski historyk
- około 69 - Swetoniusz, rzymski historyk
- około 100 - Klaudiusz Ptolemeusz, grecki uczony
[edytuj] Zmarli
- 14 - Oktawian August, pierwszy cesarz rzymski
- 17
- 33 - Jezus z Nazaretu (data tradycyjna)
- 79 - Pliniusz Starszy, zginął podczas obserwacji erupcji Wezuwiusza
[edytuj] Wydarzenia w Europie
- 4 - Rzymianie wkroczyli do Germanii
- około 5 - Owidiusz napisał Metamorfozy
- 9
- klęska Rzymian w Lesie Teutoburskim (zagłada 3 legionów)
- ustalenie granicy imperium rzymskiego na Renie
- około 10 - główne drogi w mieście Rzym zaczęto oświetlać pochodniami
- 10 - August zwolnił lekarzy w Rzymie od płacenia podatków
- 14 - wybudowanie akweduktu Pont du Gard w pobliżu Nimes
- 14-37 - rządy cesarza Tyberiusza
- 28 - Fryzowie podnieśli bunt (pierwszy) przeciw władzy Rzymianom
- 32 - brak żywności wywołał rozruchy w Rzymie
- 41 - zabójstwo Kaliguli, nowym władcą Rzymu został Klaudiusz
- 43 - Klaudiusz rozpoczął podbój Brytanii, pd. Brytania stała się prowincją rzymską
- około 43 - założenie Londynu
- 46 - Tracja stała się prowincją rzymską
- 47 - Fryzowie ponownie ujarzmieni przez oddziały rzymskie
- 54 - Neron został cesarzem Rzymu
- 54-68 - wyprawa rzymskiego ekwity po bałtycki bursztyn (Pliniusz)
- 55-58 - wielka wyprawa zbrojna do Armenii
- 59 - Neron oganizuje igrzyska na wzór grecki
- 60 - Boudika, królowa Icenów wznieciła powstanie przeciwko Rzymianom i prorzymsko nastawionym Brytom
- 64 - wielki pożar Rzymu, początek prześladowań chrześcijan
- 66 - Neron wręcza insygnia królewskie Tiridatesowi, władcy Armenii
- 66-67 - podróż Nerona do Grecji (masowy rabunek dzieł sztuki greckiej i ich wywóz do Rzymu)
- 67 - Neron nakazał rozpocząć odbudowę świątyni w Delfach
- 68 - zabójstwo Nerona, koniec rządów dynastii julijsko-klaudyjskiej, początek wojny domowej
- 69 - tak zwany "rok czterech cesarzy", ostatecznie cesarzem został Wespazjan, początek dynastii Flawiuszów
- 69-70 - powstanie w okręgach rzymskich, zorganizowane przez wodza Batawów - Cywilisa (zwycięstwo Rzymian)
- około 70-79 - Pliniusz Starszy napisał Historię naturalną
- 73 - Wespazjan wprowadził nowy cenzus majątkowy i odnowił skład senatu
- 74 - wypędzenie filozofów z Rzymu
- 24 sierpnia 79 - wybuch Wezuwiusza zniszczył Pompeje, Herkulanum i Stabie
- 80
- najazd Juliusza Agrykoli na Kaledonię
- zakończenie budowy Koloseum, pożar Rzymu
- około 82 - budowa Łuku Tytusa w Rzymie
- 84 - Domicjan zakończył odbudowę świątyni w Delfach
- około 84 - Calgacus zjednoczył plemiona Brytów do walki z Rzymianami
- 89-102 - powstanie biblioteki Tytusa Flawiusza Pantainosa (Ateny)
- 92 - zakończenie budowy pałacu na Palatynie (Rzym)
- 95 - ponowne wypędzenie filozofów z Rzymu
- 98 - Trajan został cesarzem Rzymu, założył szkołę epikurejską w Atenach
- w imperium rzymskim zyskał na popularności kult perskiego boga Mitry
- rozkwit miesteriów w Eleuzis
- stopniowy zanik kultu Hery, Latony, Afrodyty i Artemidy
- rozkwit Aten pod panowaniem rzymskim
- rozwój astrologii i gnostycyzmu
- rozkwit handlu na szlaku bursztynowym
- lwy stały się rzadkością na obszarze Zachodniej Europy
[edytuj] Wydarzenia w Azji
- 2 - chiński cesarz Wang Mang założył pierwszy szpital
- 6 - Judea (łącznie z Samarią i Galileą) stała się rzymską prowincją
- 9-25 - uzurpatorzy przerwali 400-letnie panowanie dynastii Han w Chinach
- 17 - Kapadocja stała się prowincją rzymską
- 18 - najazd Partów na Indie
- około 25 - działalność Jana Chrzciciela
- około 27 - Jezus rozpoczął nauczanie w Galilei
- 7 kwietnia 30 - w Jerozolimie umarł na krzyżu Jezus Chrystus
- 34-35 - walki wewnętrzne w Partii
- 36 - pierwsze wieści o działalności misyjnej chrześcijan
- 45-67 - podróże misyjne św. Pawła
- 48
- południowi Hunowie stali się lennikami Chińczyków
- Sobór Apostolski
- około 50 - w Chinach pojawiła się porcelana
- 53 - król Partów Wologazes zagarnął Armenię
- około 58 - święty Paweł napisał "Listy do Koryntian"
- około 60 - powstało imperium Kuszanów w Azji Środkowej
- 60 - wybuchło 10-letnie powstanie Żydów przeciw Rzymianom w Judei
- 62 - ukamienowanie Jakuba (brata Jezusa), biskupa Jerozolimy
- 70 wrzesień - Rzymianie zniszczyli Jerozolimę
- około 70 - powstała ewangelia Marka
- 78 - Kuszanowie rozpoczęli podboje w Indiach
- około 80 - powstały ewangelie św. Mateusza i Łukasza
- 91 - w Mongolii Chińczycy zwyciężyli północnych Hunów
- około 100
- obróbka metalu na wyspach Azji Południowo-Wschodniej
- powstała ewangelia Jana
- Czang Heng skonstruował pierwszy sejsmograf (Chiny)
- Marinos z Tyru opracował siatkę równoleżników i południków, stworzył mapę obejmującą Europę i część Azji (z Chinami włącznie)
[edytuj] Wydarzenia w Afryce
- 1-50 - aleksandryjscy kupcy odbywają podróże handlowe bezpośrednio do Indii
- 45 - Rzymianie podbili Mauretanię (jako 2 nowe prowincje włączona do imperium rzymskiego)
- około 50 - ekspansja terytorialna królestwa Aksum
- około 70 - chrześcijaństwo dotarło do Aleksandrii
- około 80 - eksperymenty Herona z Aleksandrii z napędem parowym
- Rzymianie wprowadzili wielbłądy do sił porządkowych w Afryce Północnej
[edytuj] Wydarzenia w Ameryce
- około 1 - początek dominacji kultury Mochica na wybrzeżu Peru
- około 50 - początek szczytowego okresu rozwoju kultury Recuay w Santa Valley w Peru
- około 100 - lud Mochica postawił piramidy Słońca i Księżyca w Peru